Motosiklet Nasıl Kullanılır

Motosiklet kullanmak sağladığı kolaylık, pratiklik ve verdiği keyif dolayısı ile tartışmasız bir zevktir. Gerekli eğitimi ve önlemleri aldıktan sonra herkes rahatlıkla motosiklet kullanabilir. Güvenli ve rahat bir şekilde motosiklet kullanabilmek için yapmanız gerekenler sırasıyla; ders ve ehliyet almak, motosiklet kullanımı için tasarlanmış koruyucu kıyafet ve ekipmanlar edinmek ve son olarak da kendinizi iyi hissedene kadar bol bol pratik yapmaktır.

Ehliyet ve Ruhsat Almak

1. Öncelikle bir sürücü kursuna kaydolun. Motosiklet kullanmak hakkında biraz fikriniz olsa bile, bir sürücü kursuna kaydolup sürüş dersleri almak oldukça önemlidir. Halihazırda araba ehliyetiniz var ise, yalnızca motosiklet kullanımını öğrenmek adına sürüş dersleri almanız yeterli olacaktır. Hiç ehliyetiniz yok ise, teorik dersleri de almanız gerekecektir. Ayrıca 125cc ve altı motosikletleri kullanabilmek için en az 16, 600cc ve altı için ise en az 18 yaşını doldurmuş olmanız gerekmektedir. Halihazırda B sınıfı ehliyet (araba ehliyeti) sahibi iseniz, kanuna göre 50cc ve altı motosikletleri başka bir ehliyete gerek olmadan kullanabilirsiniz.

2. Eğer halihazırda herhangi bir ehliyetiniz yok ise teorik sınava girin ve sağlık kontrolünden geçin. Teorik sınav; trafik bilgisi, araç tekniği ve ilk yardım olmak üzere üç bölümden oluşur ve herhangi bir ehliyeti almaya hak kazanmak için bu sınava girmeniz gerekir. Teorik sınav için çıkmış sorular ve örnek testleri internette rahatlıkla bulabilirsiniz. Sağlık kontrolü ise asıl olarak araç kullanımı esnasında gözlük ya da lens kullanıp kullanmamanız gerektiğini saptayabilmek için göz muayenesinden oluşur. Eğer halihazırda bir ehliyetiniz var ise, direkt olarak direksiyon sınavına girebilirsiniz; fakat daha önce hiç ehliyet almadıysanız, direksiyon sınavına girebilmek için öncelikle teorik sınavı geçmeniz gerekir.

3. Ehliyetinizi alabilmek için direksiyon sınavını başarıyla tamamlayın. Teorik sınavı başarıyla tamamladıktan sonra, son olarak direksiyon sınavına girmeniz gerekir. Direksiyon sınavını da başarıyla tamamladığınızda artık yasal olarak motosikletinizi kullanabilmeniz için hiçbir engel kalmaz. Direksiyon sınavları iki aşamalıdır ve bunlar aynı gün içerisinde hem özel parkurda hem de trafik akışının olduğu bir yerde yapılmaktadır. Özel parkurda, daha önce kursta öğretilen belirli hareketler yapılır ve engeller aşılır. 5 dakikalık özel parkur sınavından sonra, yarım saat boyunca trafikte motosiklet kullanmanız gerekecektir. Trafiğin içindeyken mütemadiyen hız sınırının altında kalmanız ve diğer trafik kurallarına uymanız sınavı başarı ile tamamlayabilmeniz adına oldukça önemlidir.

4. Motosikletinize trafik sigortası yaptırın. Kanuna göre, 50cc ve altı motosikletlere trafik sigortası gerekmemektedir. 50cc üzeri tüm motosikletlere trafik sigortası yaptırmanız gerekir ve bu işlemi tamamlamadan ruhsat çıkartamazsınız.

5. Motosikletinize ruhsat çıkartın ve plakanızı alın. Ruhsat çıkarma işlemi oldukça basit ve çabuk hallolan bir işlemdir. Bunun için motosikletinizi satın aldığınızda size verilen gerekli belgeler ve yaptırdığınız trafik sigortanız ile notere başvurmanız yeterlidir. Noterde yaklaşık 138 Türk Lirası karşılığında ruhsatınız çıkartılır ve ayrıca motosikletiniz için bir plaka tanımlanır. Daha sonra bu plaka kağıdı ile şehrinizdeki Şoförler Odası’na giderek yaklaşık 17 Türk Lirası karşılığında plakanızı bastırabilirsiniz.

6. Motosikletinizin herhangi bir sıkıntısı olup olmadığını kontrol edin. Temel olarak kontrol edebilecekleriniz arasında; far ve sinyaller, frenler, lastikler, yağ seviyesi ve herhangi bir aksamda paslanma olup olmadığı sayılabilir. Eğer motosikletiniz ile ilgili en ufak bir sıkıntı tespit ederseniz, motosikletinizi sürmeye başlamadan önce mutlaka yetkili servise başvurmalısınız.

Doğru Ekipmanı Kullanmak

1. Bir kask satın alın. Motosiklet kullanırken kesinlikle dikkat edilmesi gereken ilk nokta, kaliteli ve güvenli bir kask edinmektir. Kaskınızı almadan önce iyice araştırın ve bizzat gidip deneyin. Kaskın kafanıza tam ve hiç boşluk kalmadan oturması ve kafanızdayken hiç oynamaması oldukça önemlidir. Alacağınız kaskta DOT ve ECE standartlarının olmasına dikkat edin, mümkünse internetten almayı düşündüğünüz kaskın test ve incelemelerine bakın. Sıcak havalarda yarım kask tercih edebilirsiniz fakat bu tür kasklar “full face” tabir edilen ve kafanızı tam olarak kapatan kaskların sağladığı güvenliği sağlamaz. Trafikte rahat fark edilmek için kırmızı gibi açık renk bir kaskı tercih edebilirsiniz.

2. Bir motosiklet ceketi alın. Alacağınız motosiklet ceketinin rahat ve korumalı olması oldukça önemlidir. Çeşitli fiyat bantlarında çeşitli özellikler sunan pek çok motosiklet ceketi mevcuttur. Dirsek ve bel korumalı bir ceket tercih etmeniz herhangi bir kaza durumunda kazayı mümkün olan en az hasar ile atlatmanızı sağlayacaktır. Ayrıca üzerinde reflektör bulunan ceketler de trafikte görünürlüğünüzü artırmak için iyi bir fikir olacaktır.

3. Bir motosiklet pantolonu alın. Kask ve motosiklet ceketi kadar olmasa da iyi korumalı bir motosiklet pantolonu edinmek oldukça önemlidir. Ama ilk başlarda uzun ve görece kalın normal bir pantolon da işinizi görecektir.

4. Motosiklet ayakkabısı ve eldiveni edinin. Piyasada motosiklet ayakkabısı ve eldivenleri için pek çok marka ve model mevcuttur. Bunları almaya karar verdiğiniz zaman kesinlikle denemeden almayın. Sağlam malzemeden yapılmış ayakkabı ve eldiven kullanmak olası bir kaza durumunda korunabilmeniz için oldukça önemlidir. Ayrıca eldivenler rüzgarı da keseceği için, size daha rahat bir kullanım sunacaktır.

Motosikletinizi Tanımak

1. Motosikletinizin sağ tarafındaki gaz elciğini bulun. Gaz elciği kendinize doğru çevirdiğinizde motosikletinizin hızlanmasını sağlayacaktır ve bıraktığınızda ilk konumuna geri gelmesi gerekmektedir. Eğer gelmiyorsa bir sıkıntı var demektir ve bunun için yetkili servisi ziyaret etmeniz gerekebilir.

2. Sağ elciğin önündeki ve sağ ayağınızın altındaki frenleri bulun. Sağ elciğin önünde eliniz ile sıkacağınız fren ön frendir ve genellikle durmak için bu freni kullanmanız gerekir. Sağ ayağınızın altındaki fren ise arka frendir. Eğer motosikletiniz vitesli değil de otomatik ise, arka freniniz sol elciğin önünde konumlanmış olabilir.

3. Debriyaj ve vitesleri öğrenin. Eğer motosikletiniz otomatik değil ise vites değiştirmeniz gerekecektir. Debriyaj sağ taraftaki frene benzer ve sol elciğin önünde bulunur. Vites pedalı ise sol ayağınızın altında konumlanmıştır. Vitesler genellikle 1 aşağı ve 5 yukarı şeklinde tasarlanır. Yani motosikletiniz boştayken debriyajı sıkıp ayağınızı aşağı bastığınızda birinci vitese geçmiş olursunuz. Daha sonra pedalı yukarı doğru kaldırarak sırasıyla, boş, 2, 3, 4, 5 şeklinde vites artırabilirsiniz.

Sürüş Tekniklerini Öğrenmek

1. Motosikletinize binin. Sol elcikten destek alıp, sağ ayağınızı arkadan atarak motosikletinizin üzerine çıkın. Ayaklarınız yerdeyken rahat bir oturma pozisyonu alın ve ayağınız ile motosikletin ayaklığını geriye doğru itin.

2. Motosikletinizi çalıştırın ve motorun yaklaşık 1-2 dakika çalışmasına müsaade edin. Motosikletinizi çalıştırmadan önce vitesin boşta olduğuna emin olun ve her ihtimale karşı motoru çalıştırırken debriyajı sıkın. Motosikletinizi çalıştırmak için önce anahtarı sağa doğru çevirin ve daha sonra ateşleme düğmesine basın. Motosikletinizi çalıştırdıktan sonra 1-2 dakika rölantide bekletmeniz motorun ısınmasını ve sorunsuz çalışmasını sağlayacaktır. Bu süre soğuk havalarda 4-5 dakikayı bulabilir ve motorun boğulmaması adına oldukça önemlidir.

3. Farlarınızı açın ve dönüş sinyallerinizi kullandığınıza emin olun. Yollar ister kalabalık ister boş olsun, dönüş sinyallerinizi sürekli kullanmak faydalı bir alışkanlıktır. Dönüş sinyalleri trafikte daha güvende olmanızı sağlar. Ayrıca farlarınızı da sürekli açık tutmanız, bir tünele vs. girdiğinizde sürekli açıp kapamakla uğraşmamanız adına önemlidir. Eğer bir nedenden dolayı sinyalleriniz çalışmıyor ise kollarınızı yana açarak döneceğiniz yönü diğer sürücülere bildirebilirsiniz. Genellikle dönmeden 30-40 metre önce sinyal verilmesi tavsiye edilir.

4. Yavaş bir kalkış için vitesi bire atın. İlk başlarda kendinizi rahat hissedene kadar kalkışlarınızı boş ve emniyetli bir alanda çalışmanız önemlidir. Debriyajı sıkıp, sol ayağınızla vites pedalını aşağı doğru bastırarak motosikletinizi birinci vitese geçirin ve debriyajı hafif hafif gevşeterek motosikletinizin yavaşça hareket etmeye başladığını hissedin. Dengenizi kaybetme ihtimalinize karşı bir eliniz hep ön frende olsun. Eğer debriyajı aniden bırakırsanız motosikletiniz stop edecektir. Bu durumda vitesi boş konuma getirip motosikletinizi tekrar çalıştırmanız gerekir.

5. Debriyajı sıkın ve vites yükseltin. Vites değiştirirken motora gaz vermeyin. Kalkıştan sonra debriyajı sıkın ve sol ayağınız ile vites pedalını yukarı doğru kaldırıp vitesi ikiye atın. Vitesi değiştirdikten sonra debriyajı bırakın ve gaz verin. Durmadığınız sürece motosikletinizi minimum ikinci viteste kullanabilirsiniz. Hızlandıkça motorun devrine göre vites yükseltmeniz gerekecektir ve zamanla motorun sesine alışmaya başladıkça ne zaman vites değiştirmeniz gerektiği size doğal gelmeye başlayacaktır.

6. Dönüşlerde gidonu ters el ile döneceğiniz yöne doğru itin. Dönüşlerinizi her zaman yumuşak yapmaya çalışın. Sert dönüşler denge kaybı yaşamanıza neden olacaktır. Dönerken mutlaka önünüze değil de döneceğiniz yöne bakın. Dönüşe başlamadan önce yavaşlayıp uygun hıza düştüğünüze emin olun ve hafifçe döneceğiniz yöne doğru yatarak dönüşünüzü kolaylaştırabileceğinizi unutmayın.

7. Yavaşlayıp durma alıştırması yapın. Yavaşlarken çok acil bir durum olmadığı sürece denge kaybı yaşamamak adına frenleri yavaşça sıkmanız oldukça önemlidir. Yavaşlamak için öncelikle gaz vermeyi bırakın ve debriyaj ve ön freninizi aynı anda sıkın. Bazı durumlarda aynı anda arka freni kullanmanız da gerekebilir. Durduğunuzda emniyette olmak için sağ ayağınızı değil de sol ayağınızı yere koyun.

8. Yavaş yavaş motosikletinizi trafiğin yoğun olduğu yerlerde sürmeye başlayın. Bunu ne zaman yapacağınız tamamen size ve kendinizi ne kadar rahat hissettiğinize kalmıştır. Unutmayın, herkes hemen yoğun trafikte motosiklet sürecek diye bir durum söz konusu değil. Yeterince alıştırma yaptıktan sonra, etrafınıza dikkat ederek daha yoğun trafikte motosikletinizi kullanmaya başlayabilirsiniz.