Motosiklette Vites Nasıl Değiştirilir(g1)

Dışarıdan karmaşık gözükse de motosiklette vites değiştirmek çok basit fakat basit olduğu kadar da önemli bir işlemdir. Bu işlemi nasıl gerçekleştireceğiniz ise tamamen motosikletinizin manuel veya yarı-otomatik olup olmamasına bağlıdır.

Manuel Bir Motosiklette Vites Değiştirmek

1. Vites kolunun, debriyajın ve gazın nerede olduğunu öğrenin. Debriyaj sol elinizin önünde bulunur ve motorda oluşan momenti vitese aktarmanızı sağlar. Sağ elinizin altında ise gaz bulunur, gazı arttırarak motora daha fazla devir verebilir ve durmasını engelleyebilirsiniz. Vites pedalı ise sol ayağınızda bulunur. Aşağıdaki yönergeleri sırayla çalışarak pratik yapın:

• Debriyaj kolunu sıkıp yavaşça bırakın.
• Motosikletin gaz kolunu kendinize doğru çevirerek motosikletinize gaz verin.
• Motosikletin gaz kolunu öne doğru çevirerek gazı azaltın.
• Vites pedalına aşağı doğru basarak motosikleti birinci vitese alın fakat bu sadece motosiklet boşta veya ikinci vitesteyse birinci vitese geçmenizi sağlar bunu unutmayın. Daha yüksek viteslerde vites koluna aşağı doğru basmak vitesi küçültmenizi sağlar.
• Vites pedalını yukarı doğru ittirerek üst viteslere geçin. Normalde motosiklet viteslerinde birinci vites aşağıda geri kalanı ise yukarıda olur, boş vites ise birinci ve ikinci vites arasındadır.

2. Debriyaja basılı tutarak motosikleti çalıştırın. Bunu yaparken motosikletin vitesinin boşta olduğuna emin olun. Eğer motosikletiniz nispeten yeni ise vites boşta olduğunda gösterge panelinde yeşil renkli bir ‘N’ işareti göreceksinizdir.

3. Birinci vitese geçin. Gazı keserek debriyaja tamemen basın ve aynı zamanda vites pedalına aşağı doğru bastırarak birinci vitese geçin. Debriyajı yavaşça bırakırken motosiklet yavaşça hareket etmeye başlayana kadar gaz verin. Motosiklet bir kere hareket etmeye başlayınca gazı arttırın ve debriyajı tamamen bırakın.

• Debriyajı bırakmak için acele etmeyin. Motosiklet hareket etmeye başlayana kadar debriyajı yavaş yavaş bırakırken gaz vermeye devam edin. Motosikletin hızı yeterince artınca debriyajı yavaşça bırakabilirsiniz.

4. Üst viteslere geçin. Bir üst vitese geçmenizi gerektiren hıza ulaştıktan sonra bir yandan debriyaja basarken bir yandan gazı bırakın. Sol ayağınızın ucu ile vites pedalını sonuna kadar yukarı doğru ittirin. Aynı işlemi tekrarlayarak daha üst viteslere geçebilirsiniz.

• Tecrübeli sürücüler bazen bu şekilde vites değiştirmek gaz kolu ile vites değiştirmeyi tercih edebilirler. Bu işlem motosikletin vites pedalını hafifçe kaldırırken gazı keserek motosikletin bir üst vitese geçmesini sağlayarak yapılır. Bunu öğrenmek ve doğru şekilde yapabilmek oldukça pratik gerektirdiğinden yeterince tecrübeli değilseniz bu tekniği denemeyin.
• Birinci vitesteyken vites kolunu kaldırdığınızda boş vitese geçmiş olursunuz bunu unutmayın. Debriyajı bırakıp gaz verdiğinizde motordan yanıt alamıyorsanız boş vitestesiniz demektir, debriyaja tekrar basın ve ikinci vitese geçin.

5. Alt viteslere geçin. Aynı üst viteslere geçerken olduğu gibi debriyaja basın ve gazı da aynı anda yavaşça kesin. Vites koluna aşağı doğru bastırıp bırakın. Debriyaj ve gazı dengeleyerek yavaşlayın. Eğer durmanız gerekiyorsa motosiklete gaz vermiyorken debriyaja basın ve birinci vitese gelene kadar vites pedalını aşağı doğru ittirin.

Yarı-otomatik Motosiklerde Vites Değiştirmek

1. Kullanmanız gereken kontrolleri öğrenin. Yarı otomatik motosikletlerde debriyaj vites pedalına bağlı olduğu için sadece vites pedalını ve gaz kolunu kullanarak vites değiştirebilirsiniz.

2. Motosikleti çalıştırın. Bunu yaparken vitesin boşta olduğundan emin olun.

3. Birinci vitese geçin. Motosikletin gazını kesip vites pedalına basarak birinci vitese geçebilirsiniz.

4. Üst viteslere geçin. Motosikletin gazını kesip vites pedalını yukarı doğru ittirerek üst viteslere geçebilirsiniz.

5. Alt viteslere geçin. Yavaşlamak veya durmak için motosikletin vites pedalını aşağı doğru ittirerek vites küçültmeniz gerekli. Motosikletiniz stop halindeyken her zaman vitesin boşta olduğundan emin olun.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:

Vites konunun kullanımı: Motosiklet kullanırken vites çubuğunu bir tane ileti hareket ya da geri hareket ettirmek 1 vites değiştirdiğiniz anlamına gelir. Yani siz vites kolunu sürekli yukarda ya da aşağıda tutarsanız vites yükselebileceği en yükseğe ya da düşebileceği en düşük vitese gelmez.

Gaz kelebeği: Motor henüz ısınmadan gaz kelebeğini tam olarak açarsanız bu motorunuzun arızalanmasına neden olabilir. Bu durumla karşılaşmamak için yapacağınız en güzel şey öncelikle motorun ısınmasını beklemek olmalıdır.

Trafik kuralları: Motosiklet genelde yayalar ve arabalar tarafından fark edilmeyen bir araçtır. Bu sebepten ötürü trafikte durduktan sonra yeşil ışık yanınca direk geçmek yerine sağ ve soldan gelen olup olmadığını kontrol etmek hem sizin hem de karşıdaki kişinin güvenliği için önemlidir. Unutmayın ki bazı durumda kişiler ışıklara riayet etmemekte ve kazalar ölümle sonuçlanmaktadır.

Fren kullanımı: Vulture (162 cc) tarzında motor kullanan biriyseniz yüzde 25 civarında ön fren ve yüzde 75 civarında da arka freni kullanmalısınız. Super Spot tarzı motor kullanıcıları ise bunun tam tersini yapmalıdır. Yani yüzde 75 ön ve yüzde 25 arka şeklinde olmalıdır. Yüksek hızlardayken ön freni az bir miktar sıklamlı ve sonrasında hızınız yavaşladıkça sıkmayı da ufak ufak bırakmalısınız. Bu sırada motorun dengesini kaybetmemek için de arka freni biraz kullanmayı ihmal etmeyin. Özellikle yeni motor kullanıcıları için durma aşamasında ön fren elzemdir. Hızın oldukça fazla olması durumlarında arka fren oldukça az etki ile motoru yavaşlatabilir.

• Motosikletlerin büyük çoğunluğu düz viteslidir. Bu, motosikleti her hareket ettirmek istediğinde, her durdurmak istediğinde ve her vites değiştirişinde daima debriyajı kullanman gerektiği anlamına gelir.
• Motosiklet kullanmak, üzerinde bulunduğun zamanın tamamında %100 dikkat ister. Güvenli bir alanda motosikletinle “oynayarak” tüm kontrolleri kas hafızasından kullanmayı öğren.
• Motosiklete ilk viteste çok fazla gaz vermemek için parmak eklemlerini yukarı doğru tut. Bu, özellikle yeni başlayanlar için önemlidir.
• Motosiklet üzerinde beladan uzak durmanın ve kazalardan korunmanın en kolay yolu, bu belayı sana ulaşmadan ya da sen ona ulaşmadan çok önce saptamaktır.
• Tekerlekler dönerken vites küçültme alışkanlığı edin. Bazen, motosiklet durduğunda viteslerdeki dişliler, debriyajı gevşetene kadar vites küçültmeyi imkansız kılan bir konuma gelir.
• Motosikleti sokaklarda veya otobanda sürerken, gözlerini açık tut, yol üzerinde karşına çıkacak tehlikeleri ve problemleri gözlemle. Seni görmeyen kişileri görmek için dikiz aynanı zaman zaman kontrol et.

Uyarılar

• Vites yükseltirken motor sesini dinle. Şayet boğuluyorsa vites küçült. Şayet çok gürültülü ise vites büyüt.
• İlk vitesten boş vitese geçerken, boş viteste olduğundan emin olmak için debriyajı yavaşça bırakarak dikkatle kontrol et. Vitesteyken debriyajı hızlı bir şekilde bırakmak motorun teklemesine (en iyi ihtimalle) veya beklenmedik bir şekilde ileriye doğru sıçramasına neden olur.
• Vites küçültürken, her seferde sadece bir vites küçült.
• Motor devir kesiciye girdiğinde vites değiştirmezsen, motorun sonunda patlayabilir.
• Vites değişimleri sırasında “metal sürtme sesi” var ise, debriyaj ayarları ile oynayarak ideal pozisyona getirmelisin.